เหตุผลทางจิตวิทยาที่ทำให้การฟังเพลงอยู่บ้าน ไม่มีทางฟินเท่า Live Music
- Bloomsbury Girl
- 7 ม.ค.
- ยาว 1 นาที
ถ้าเราวัด ‘ความรู้สึกดี’ ด้วยคุณภาพเสียงเพียงอย่างเดียว ดนตรีสดต่างหากที่ควรแพ้แผ่นเสียงตั้งแต่ต้น
.
นอกจากเสียงจะไม่คมชัดเท่าเปิดฟังเองที่บ้าน การเล่นสดยังเปิดโอกาสให้หลุดหรือคุณภาพตก เสียงรบกวนกลางแจ้งก็มากมาย ยังไม่นับปัจจัยอื่นๆ อีกหลายด้านที่ควบคุมยาก แต่ทำไมคนส่วนใหญ่กลับรู้สึกว่าดนตรีสด ‘ฟินกว่า’ ล่ะ?
.
นั่นก็เพราะคุณภาพเสียงเป็นเพียงหนึ่งในปัจจัยความฟินที่มีอยู่มากมายหลายอย่าง และหลายอย่างที่ว่านั้นก็เป็นสิ่งที่เราไม่สามารถหาได้จากการเปิดแผ่นหรือฟังจากสตรีมมิงแพลตฟอร์ม ไม่ว่าหูฟังหรือลำโพงที่บ้านเราจะคุณภาพดีแค่ไหนก็ตาม
.
อ้างอิงจากผลทดลองของทีมวิจัยมหาวิทยาลัยซูริก ดนตรีสดสามารถกระตุ้นสมองส่วนอะมิกดาลา (Amygdala มีบทบาทสำคัญมากต่อความจำและอารมณ์ความรู้สึก) ได้อย่างสม่ำเสมอและมีประสิทธิภาพมากกว่า แม้ว่าผู้ทดลองทุกคนจะฟังเพลงเดียวกันที่ฟังเผินๆ ดูคล้ายกัน แต่ดนตรีที่บรรเลงด้วยเปียโนสดๆ โดยนักเปียโนมืออาชีพกลับทำงานกับความรู้สึกของพวกเขามากกว่า ด้วยสาเหตุสำคัญดังนี้
.
- 🎸 ปฏิสัมพันธ์แบบ real time ระหว่างนักดนตรีกับผู้ฟัง
เราหลายคนอาจนึกว่านักร้องและนักดนตรีที่มาเล่นบนเวทีน่าจะพยายามสุดความสามารถเพื่อ ‘เลียนแบบ’ ให้เหมือนกับเพลงฉบับออฟฟิเชียลที่บันทึกไว้มากที่สุด แต่จริงๆ แล้วไม่เลย ข้อดีของการเล่นสดคือนักดนตรีสามารถเห็นปฏิกิริยาทางสมองของผู้ชมและปรับวิธีการบรรเลงไปตามสถานการณ์ได้ทันที เช่น เร่ง/ผ่อนจังหวะ ปรับบางท่อนให้ดัง/เบากว่าปกติ ปรับเปลี่ยนเนื้อร้อง หรือเปิดช่องให้ผู้ชมสามารถมีส่วนร่วมกับพวกเขา
.
ศาสตราจารย์ Sascha Frühholz เรียกปรากฏการณ์การโต้ตอบกลับไปกลับมานี้ว่า Synchrony นี่แหละคือหัวใจของดนตรีสดที่ไม่เกิดขึ้นเลยเมื่อเราเปิดฟังเพลงที่บันทึกไว้ล่วงหน้า เพราะมันเป็นการสื่อสารทางเดียวที่เราไม่อาจมีปฏิสัมพันธ์อะไรด้วยนั่นเอง
.
- 🔊 เราไม่ได้ฟังเพลงแค่ด้วยหู แต่ฟังด้วยทั้งร่างกาย
งานวิจัยด้านดนตรีวิทยาอีกชิ้นจากวารสาร Scientific Reports ยืนยันว่า แรงสะเทือนแบบ on-site ที่เรามักรู้สึกได้ในคอนเสิร์ตสามารถทำให้ผู้ฟังรู้สึกว่าเป็นส่วนหนึ่งของดนตรีมากขึ้น นี่คือสาเหตุที่เวลาเสียบหูฟังตอนนั่งรถไฟฟ้าไปทำงาน เรายังสงบนิ่งอยู่ได้สบายๆ แต่เวลาอยู่ในคอนเสิร์ตกลับรู้สึกอยากเต้นจนห้ามตัวเองไม่อยู่
.
ความรู้สึกอยากเคลื่อนไหวตามจังหวะ (groove) และความตื่นตัวทางอารมณ์จะเข้มข้นขึ้นหากเราฟังดนตรีด้วยทั้งร่างกายของเรา ไม่ใช่แค่ด้วยหูเพียงอย่างเดียว
.
- 🫂 ความรู้สึกร่วมของฝูงชน
คนหลายพัน หรือกระทั้งหลายหมื่นคนร้องเพลงท่อนเดียวกัน โยกไปตามจังหวะเพลงพร้อมๆ กัน ทั้งที่ไม่มีใครรู้จักกันมาก่อน นี่แหละคือเวทมนตร์ของดนตรีสด การรับรู้ว่ามีคนอื่นอยู่ด้วยและทำกิจกรรมบางอย่างไปพร้อมๆ กัน ส่งผลให้เรารู้สึกเชื่อมโยงกันทางสังคมและ ‘เป็นอันหนึ่งอันเดียว’ กับฝูงชน
.
ตามทฤษฎีของ Émile Durkheim เราเรียกปรากฏการณ์นี้ว่า Collective Effervescence การแบ่งปันประสบการณ์ร่วมกับคนจำนวนมากนี้เอง ที่ทำให้ท่วงทำนอง จังหวะ ความสุข ความสนุก และความหมายของเพลงติดอยู่ในความทรงจำของเรานานกว่าในระยะยาว
.
เรื่อง: Bloomsbury Girl
.
ที่มา:
.
#TheShowhopper #MindCraft #LiveMusic #Concert #ดนตรีสด #คอนเสิร์ต #ฟังเพลง #จิตวิทยา #วิทยาศาสตร์สมอง
ความคิดเห็น